Kombajn chodnikowy to maszyna, która nie zna taryfy ulgowej, gdyż pracuje w ciasnych wyrobiskach, w zapyleniu, wilgoci i przy dużym obciążeniu. Awarie są więc częścią życia każdego kombajnu chodnikowego. Część z nich nie pojawia się bez zapowiedzi – poprzedza je seria sygnałów, które łatwo zbagatelizować albo przeoczyć w natłoku codziennej pracy.
W tym wpisie zebraliśmy omówienie 6 najczęściej występujących usterek kombajnów chodnikowych, które sporządzilismy na podstawie codziennej praktyki naszego działu serwisowego. Opatrzyliśmy je zdjęciami i komentarzami, dzięki czemu możesz poznać ich przyczynę i dzięki temu potencjalnie uniknąć usterki. Zapraszamy do czytania!
Dwie kategorie usterek kombajnów chodnikowych
Patrząc na awarie kombajnów chodnikowych jako całość, można je podzielić na dwa typy:
- Pierwszy to naturalne zużycie eksploatacyjne – są to elementy maszyny, które po prostu kończą swój cykl życia i wymagają wymiany.
- Drugi (znacznie częstszy) to usterki z zaniedbania lub błędów w użytkowaniu maszyn – wynikające z najczęściej ze zbyt agresywnej pracy przy czole przodka oraz opóźnionych / zaniedbanych przeglądów kombajnu.
Przy każdej z poniższych usterek zaznaczymy, z którym typem mamy do czynienia, bo to zmienia zarówno podejście do naprawy, jak i do zapobiegania.
1. Wrębniki i uchwyty nożowe – gdy operator podjeżdża za blisko przodka
Typ: błąd operatorski / zaniedbanie
Uchwyty nożowe to elementy mocujące noże styczne do korpusu organu urabiającego. Co do zasady same w sobie nie powinny urabiać skały – za to odpowiedzialne są wrębniki. Kiedy jednak operator kombajnu podjedzie zbyt blisko czoła przodka, skała przestaje być urabiana wyłącznie przez noże i zaczyna ślizgać się po uchwytach.
Na poniższych zdjęciach z jednej z setek takich sytuacji wyraźnie widać charakterystyczne ślady starcia na powierzchniach uchwytów – a dobrze widoczne ślady po napawaniu świadczą o tym, że uchwyty były już wcześniej odnawiane.
Najczęstsze przyczyny takiej usterki
Najczęściej winowajcą jest zbyt mała odległość organu urabiającego od przodka podczas pracy oraz zbyt długo odkładana wymiana zużytych noży stycznych. Stępiony nóż nie urabia już tak dobrze skały, a operator – chcąć zachować wcześniejszą wydajność wydobycia, decyduje się na zwiększenie nacisku organu na przodek.
Skała w ten sposób zaczyna obciążać uchwyty nożowe, co prowadzi do ich szybkiego uszkodzenia.
Jak temu zapobiec?
- Regularnie kontrolować stan noży stycznych i wymieniać je zanim będą całkowicie stępione.
- Pilnować prawidłowego docisku organu do przodka.
- Nie napawać poważnie zużytych uchwytów – wewnętrzne naprężenia w metalu spowodują jego pęknięcie, nawet jeśli ścianki uchwytów są nadal względnie grube i w akceptowalnym stanie.
2. Przekładnie kombajnu chodnikowego – praca bez oleju
Typ: zaniedbanie
Przekładnie kombajnu chodnikowego (przekładnie jazdy, organu urabiającego, obrotnica) mogą pracować latami bez większych problemów, ale pod jednym warunkiem: musi ktoś o nie dbać.
Na poniższych zdjęciach pokazujemy trzy różne przejawy tego samego zaniedbania: uszkodzone uszczelnienie ślizgowe Goetze w przekładni stołu załadowczego, które doprowadziło do wycieku oleju i dostania się brudu do środka, ukręcony wałek hamulca oraz wytarty wieloklin w przekładni jazdy. Każda z tych usterek ma inny wygląd, ale wspólny mianownik.
Dlaczego dochodzi do takiej awarii?
Eksploatacja przekładni bez oleju, z olejem zanieczyszczonym wodą lub po prostu bez regularnych przeglądów i wymian kończy się nieuchronnie poważną awarią. Pierwsze oznaki uszkodzenia uszczelnień i wycieku oleju to sygnał do natychmiastowego działania, a nie do odkładania na kolejny przegląd. Wytarty wieloklin i ukręcony wałek to z kolei efekt długotrwałego przeciążania połączenia, które postępuje tym szybciej, im gorzej nasmarowany jest cały układ.
Jak zapobiegać przedwczesnemu zużyciu i uszkodzeniom przekładni?
- Systematycznie wymieniać olej przekładniowy i kontrolować jego jakość – obecność wody lub zanieczyszczeń dyskwalifikuje olej natychmiast.
- Regularnie kontrolować stan uszczelnień – wyciek oleju widoczny z zewnątrz to ostatni moment na względnie tanią naprawę.
- Nie ignorować podwyższonej temperatury przekładni podczas pracy – to jeden z pierwszych sygnałów problemów z smarowaniem.
3. Układ hydrauliczny i wodny – chłodzenie, zraszanie, smarowanie
Typ: błąd zaniedbanie / zużycie eksploatacyjne
To najbogatsza w przypadki sekcja całego wpisu – i nie bez powodu. Układ hydrauliczny, wodny i smarowania to trzy powiązane ze sobą instalacje, których zaniedbanie ma skutki daleko wykraczające poza samą usterkę.
Na zdjęciach widać zatarte elementy pompy centralnego smarowania (urobek dostał się do smaru i dosłownie roztarł precyzyjne elementy pompy od środka), zużyty zawór pompy wodnej z wyraźnym brakiem czystej wody w układzie, uszkodzone elementy kurtyny ITP oraz najbardziej wymowny przypadek – rozszczelniony płaszcz wodny silnika organu urabiającego (230 kW) z wyraźnie widoczną „naprawą” klejem dwuskładnikowym wykonaną przez pracowników kopalni.
Na tym samym silniku widać spłaszczenie korpusu, świadczące o długotrwałej pracy organu w skrajnie dolnej pozycji, co wywołało efekt domina – rozpoczęło się zmęczeniem materiału, które doprowadziło do rozszczelnienia, a w konsekwencji – nieudolnej naprawy i uszkodzenia samego silnika.
Dlaczego do tego dochodzi?
Każda z tych usterek ma swój własny mechanizm, ale łączy je co najmniej jedna przyczyna: przeoczone lub zbagatelizowane podczas kontroli rozszczelnienie układu. Brudna woda i zanieczyszczony smar działają jak pasta ścierna wewnątrz układów, a brak chłodzenia silnika organu urabiającego prowadzi do jego przegrzania. Doraźna naprawa zamiast właściwego serwisu to przepis na znacznie poważniejszą awarię i droższą usługę serwisową.
Zapobieganie tego typu usterkom
- Regularnie kontrolować szczelność układu centralnego smarowania, instalacji wodnej i hydraulicznej.
- Wymieniać olej hydrauliczny i filtry zgodnie z harmonogramem – nie czekać na widoczne objawy pogorszenia.
- Traktować poważnie pierwsze oznaki wycieku oleju lub wody.
- Nigdy nie dopuszczać do eksploatacji kombajnu bez 100% sprawnego i szczelnego układu chłodzenia.
4. Usterki stołu załadowczego – blachy stołu i łapy nagarniające
Typ: błąd operatorski
Stół załadowczy jest pierwszym miejscem, na który trafia urobek odspojony przez organ urabiający, dlatego pracuje pod ciągłym obciążeniem mechanicznym. Na zdjęciach widać pokrzywioną i wytartą gwiazdę nagarniającą, która zamiast sprawnie przesuwać urobek na przenośnik, walczyła ze zbyt dużymi kawałkami skały.
Dlaczego tak się dzieje?
Zbyt duży postęp wydobycia powoduje, że odspojone fragmenty skały są po prostu za duże. Przy skrajnie niskiej pozycji ramienia mogą dodatkowo klinować się w przestrzeni między obudową silnika organu a stołem załadowczym – wtedy łapy nagarniające nie tyle transportują urobek, co siłują się z nim – co szybko prowadzi do ich deformacji i przyspieszonego zużycia gwiazd oraz stołu załadowczego kombajnu chodnikowego.
Jak zapobiegać takiej sytuacji?
- Dostosowywać ustawienie ramienia organu i prędkość urabiania do twardości urabianej skały.
- Unikać długotrwałego utrzymywania skrajnie niskich pozycji ramienia przy twardszym lub bardziej zwięzłym urobku.
- Regularnie kontrolować stan gwiazd / łap nagarniających – ich deformacja jest widoczna gołym okiem i stanowi wyraźny sygnał do interwencji, zanim uszkodzeniu ulegnie przekładnia stołu.
5. Przenośnik zgrzebłowy – zerwany łańcuch i uszkodzone wałki
Typ: błąd operatorski / zaniedbanie
Przenośnik zgrzebłowy to jedyna droga urobku z przodka za kombajn, dlatego kiedy staje – staje cała maszyna. Na zdjęciach widać dwa powiązane ze sobą uszkodzenia: rozerwany wałek powrotny oraz wyraźnie naciągnięty i zużyty łańcuch przenośnika.
To dobry przykład efektu domina – jednostronne zatarcie łożyska wałka powrotnego spowodowało nierównomierne obciążenie łańcucha po jednej ze stron, co bezpośrednio przyspieszyło jego zużycie.
Przyczyny powstawania takiej usterki
Zbyt długo odkładana kontrola stanu napędu powoduje, że najczęściej dochodzi do usterki uszczelnienia wałka, przez co do łożysk dostaje się woda i zanieczyszczenia z przodka. To prowadzi do zatarcia łożysk i większego obciążenia na łańcuchu, co w konsekwencji prowadzi z kolei do rozciągnięcia lub rozerwania łańcuchów / rozerwania wałka lub uszkodzenia jego zębów.
Cały układ przenośnika zgrzebłowego szybcie zużywa się również przy zbyt dużych fragmentach urobku, które blokują przenośnik i prowadzą do ponadnormatywnego obciążenia.
Jak temu zapobiegać?
- Regularnie kontrolować stan łożysk i uszczelnień wałka napędowego – wyższa temperatura i głośniejszy dźwięk pracy to pierwsze wskaźniki zbliżającej się awarii.
- Regularnie kontrolować naciąg łańcucha i korygować go zgodnie z zaleceniami producenta.
- Dostosowywać tempo urabiania tak, żeby urobek trafiający na przenośnik nie był w zbyt dużych bryłach.
- Traktować napęd i łańcuch przenośnika jako układ naczyń połączonych – usterka w jednym miejscu odbija się na całości.
6. Urywane przewody i inne niedopatrzenia eksploatacyjne
Typ: zaniedbanie obsługi
Przewody elektryczne i hydrauliczne to podstawowe elementy, które w codziennej obsłudze kombajnu chodnikowego łatwo przeoczyć – dopóki coś się nie urwie. A urywają się regularnie, bo pracują w ciasnym, nierównym wyrobisku, w ciągłych wibracjach i przy ryzyku mechanicznego zahaczenia.
Podobnie jest też z pozostałym osprzętem kombajnu, który na co dzień może nie rzucać się w oczy. Na zdjęciach szczególnie wymowny jest przypadek silnika jazdy kombajnu chodnikowego z ukręconym wałkiem napędowym w wyniku pozornie niewielkiego zaniedbania.
Śruby mocujące silnik jazdy regularnie luzują się od wibracji podczas pracy kombajnu. Niedokręcenie choćby jednej z nich powoduje, że wałek silnika przestaje być współosiowy z przekładnią jazdy, w wyniku czego pęka lub zostaje odspojony. Efektem tej usterki jest awaria układu jazdy i przymusowy przestój na serwis.
Przyczyny awarii tego typu
Duża część przypadków to naturalne zmęczenie materiału od długotrwałych wibracji i uderzeń – tu nie ma zbyt wiele czynnika ludzkiego. Znaczna część to jednak efekt braku rutynowych kontroli lub wykonywanie ich w sposób pobieżny.
Jak zapobiegać takim awariom?
- Starannie prowadzić rutynową kontrolę stanu przewodów i ich mocowań jako element każdego przeglądu.
- Regularnie dokręcać śruby mocujące osprzęt, a w szczególności silniki jazdy – to dosłownie kilkadziesiąt minut pracy, które mogą oszczędzić wielogodzinnego przestoju.
- Wymieniać przewody z widocznymi uszkodzeniami mechanicznymi bez odkładania – uszkodzony przewód hydrauliczny lub wodny to też przede wszystkim poważne zagrożenie dla operatora kombajnu i pozostałej części załogi.
Masz kombajn chodnikowy i potrzebujesz wsparcia technicznego?
Jeśli Twój kombajn chodnikowy wykazuje którykolwiek z opisanych objawów, lub po prostu ma za sobą lata intensywnej pracy bez kompleksowego przeglądu – skorzystaj ze wsparcia fachowców z firmy Minostar.
Jako firma z ponad 12-letnim doświadczeniem, oferujemy profesjonalne remonty, modernizacje i naprawy kombajnów chodnikowych. Nasza oferta obejmuje też dostawę wysokiej jakości części zamiennych do kombajnów chodnikowych, które mamy na miejscu.
Części zamienne do kombajnów górniczych
W naszej firmie znajdziesz serwis wyjazdowy gotowy do zjechania na kopalnię, części zamienne z własnego magazynu i wieloletnie doświadczenie w diagnostyce i naprawach kombajnów chodnikowych. A jeśli maszyna wymaga czegoś więcej niż podstawowej naprawy – nasz autorski program RESTART przywróci ją do pełnej sprawności technicznej.
Zobacz, jak działa program Minostar RESTART!
Najczęstsze przyczyny awarii kombajnów górniczych – podsumowanie
Patrząc na te sześć głównych kategorii usterek, trudno nie zauważyć wspólnego mianownika. Tylko niewielka część awarii kombajnów chodnikowych wynika z nieuchronnego zużycia eksploatacyjnego – zdecydowana większość to konsekwencja odkładanych przeglądów, zignorowanych pierwszych sygnałów i błędów w codziennej obsłudze.
Większości z przedstawionych przez nas sytuacji da się uniknąć, trzymając się zalecanych interwałów serwisowych i kierując się zdrowym rozsądkiem.
Skontaktuj się
z nami!
