W najprostszym sensie grubiorz to górnik – każdy pracownik kopalni, bez względu na to, jaką pełni w niej rolę. Grubiorz to określenie pojemne i ogólne, gdyż obejmuje każdego, kto z kopalnią związał swoje życie.
Grubiorzem może być między innymi:
Grubiorz to słowo zbudowane na fundamencie śląskiej gwary, wywiedzione wprost od słowa gruba – czyli dawnego określenia kopalni. Zasada słowotwórcza jest identyczna jak w przypadku hajerni: tak jak od słowa „gruba” tworzy się „grubiorz”, mamy kogoś, kto w grubie pracuje.
To, co wyróżnia słowo „grubiorz” spośród innych górniczych nazw, to jego głęboki wymiar tożsamościowy. Bycie grubiorzem na Śląsku nie było jedynie kwestią zatrudnienia – to był sposób na życie, system wartości i powód do dumy. Grubiorz to był mąż, ojciec, sąsiad, którego cały rytm dnia, status społeczny i miejsce w lokalnej społeczności wyznaczała kopalnia. Kiedy Ślązak mówił „mój tata jest grubiorzem”, w tych słowach był zaszyty szacunek dla ciężkiej, niebezpiecznej pracy, która karmiła całą rodzinę.
Grubiorz funkcjonował w ramach charakterystycznego zestawu wartości:
Słowo grubiorz żyje nadal w gwarze górniczej, a szczególnie w przyśpiewkach i w obrzędach barbórkowych. W innym kontekście zostało ono już dawno zastąpione słowem „grubiorz”.
Was this content helpful? Rate it!
